AYAK BİLEĞİ BURKULMASI

Ayak bileği burkulması çok sık rastlanan bir travmadır. Herkesin hayatı boyunca en azından birkaç kez ayağı burkulur. Basit bir ayak bileği burkulması genellikle hiçbir kalıcı iz bırakmadan iyileşir ve kişi normal hayatına ve sportif düzeyine geri dönebilir. Burkulmada ayak bileği hemen her zaman içe doğru dönerek dış taraftaki bağların yaralanmasıyla sonuçlanır. Böyle bir durumda ayak bileğinin dış kısmında kısa süre içinde şişlik ortaya çıkar ve birkaç gün içinde de topuğa ve ayak tabanına doğru yayılan bir morluk gözlenir. Hafif bir burkulma ise hastanın ağrıları birkaç gün içinde hafifler ve üzerine basarak yürüyebilir hale gelebilir. Daha ciddi burkulmalarda normal yürüyüşe dönmek bazen haftalar sürebilir.

Tedavi

Ayak bileği burkulmasında ilk yapılması gereken dört uygulama vardır: İlk olarak burkulma sonrası ayak üzerine bastırılmamalı, hemen ayak bileği dış kısmına buz uygulanmaya başlamalı, temin edilir edilmez elastik bandajla ayaktan başlanarak yukarıya doğru sarılmalı ve hasta hızlı bir şekilde ayağını yukarıya kaldırarak dinlendirmelidir. Bu tedavi sonrasında hafif burkulmalarda birkaç gün ile birkaç hafta içinde hastalar tekrar spora dönebilir.

Ciddi burkulma sonrası ilk müdahalenin ardından ayak bileği hareketlerini ve gücünü eski haline getirebilmek için rehabilitasyona başlanır. Hastaya gösterilen egzersizler ile hareketler eski düzeye ulaşana kadar izlem devam eder. Ağrılar azaldıkça hasta ayak bileğini günlük aktivitelerinde daha fazla kullanmaya başlar. Ayak bileğini güçlendirici rehabilitasyon ile programa devam edilir ve genellikle bir-bir buçuk ay sonunda yakınmalar iyice azalmış olur. Ayak bileği burkulması sonrası ayak bileği dış kısmında ortaya çıkan şişlik uzun süre geçmeyebilir, hatta aylarca devam edebilir. Burada esas önemli nokta ağrının geçmiş olmasıdır. Eğer burkulmadan bir-kaç ay sonra hastada ağrı hala devam ediyorsa, zaman zaman ayak bileğinde şişlik ortaya çıkıyorsa daha fazla beklemeden bir uzman görüşü alınmalıdır. Burkulma sonrası uzun süre devam eden ağrılı durumların altında genellikle bir kıkırdak kırığı ya da ayak bileği ekleminin içini saran zarın aşırı büyüyerek sıkışması yatar.

Ayak bileği ekleminde eğer bir kıkırdak kırığından şüpheleniliyorsa, hekim Röntgen ve MRG ile eklemi değerlendirerek bir sonuca varabilir. Çoğu zaman kıkırdaktaki kırık çekilen Röntgenlerde gözükmez, bu nedenle MRG bu gibi durumlarda değerli bir yöntemdir.

Kıkırdak kırığı olduğu anlaşılan hastalarda kırığın yeri ve büyüklüğüne göre ameliyatsız ya da cerrahi tedavi uygulanır. Kırık ameliyatsız yöntemlerle iyileşmez ise cerrahi olarak tedavi edilmelidir. Cerrahide artroskopik olarak ayak bileği eklemindeki kıkırdak kırığı için gereken müdahale yapılır ve iyileşme süresince hasta ayağının üzerine bastırılmaz. Böyle bir cerrahi müdahaleden sonra spora dönüş ortalama dört-beş aydan sonra mümkün olmaktadır.