ROTATOR KILIF YIRTIĞI

Rotator kılıf ya da rotator cuff denilen kas kuşağı omuz eklemini oluşturan humerus kemiğinin yuvarlak başını çepeçevre sarar. Görevi omuz eklemini yerinde tutmak ve omuz hareketlerimizi sağlamaktır. Rotator kılıf dört farklı kastan ve bu kasların omuz kapsülüne yapıştığı tendonlardan oluşur. Ön tarafta içe dönmeyi sağlayan M. Subscapularis, yukarıda ve arkada kolu yana doğru kaldırmamızı ve arkaya döndürmemizi sağlayan M.Supraspinatus, M. Infraspinatus ve M. Teres minör kasları bulunur. Bu kaslardan en sık M. Supraspinatus kası yırtılarak yakınmalara yol açar.

Rotator kılıf yırtıkları travmalar sonucu (kazalar, omuz çıkıkları) olabileceği gibi hiç travma olmaksızın da görülebilir. Genellikle yakınmalar zorlayıcı bir aktivite sonrası (ağır kaldırma, temizlik yapma, omzu zorlayıcı sporlar) ani başlayan ağrı ve omuz hareketlerinde kısıtlılık şeklinde görülür. Hastalar özellikle gece ağrılarının daha fazla olduğunu ve uykudan uyandıklarını belirtirler. Kol gücünde azalma ve omuz üzerine kolu kaldıramama başlıca yakınmalardır. Bir süre sonra hastaların ağrısı azalabilir ancak yırtık iyileşmediği için giderek büyüyebilir ve hasta kolunu kullanamaz hale gelebilir. Geçmeyen omuz ağrısı ve özellikle kol gücünde azalma varlığında zaman kaybetmeden bir uzmana başvurmak ilerideki sıkıntıları önleme açısından çok önemlidir.

Hasta yukarıdaki yakınmalarla başvurduğunda hekim gerekli muayene testleri ile rotator kılıf yırtığından şüphelenir, gerekli görüntüleme yöntemlerinin yardımıyla (Röntgen ve MRG) yırtık tanısı konur.

Tedavi

Rotator kılıf yırtığı tanısı konmuş hastalara yırtığın ilerleme ve ileride onarılamama riski olduğu anlatılır, eğer hasta ameliyat olmak istemiyorsa fizik tedavi yöntemleri ve ilaç tedavileri ile ağrısının geçirilmesi denenir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, omuz ağrıdan dolayı bir süre hareketsiz tutulursa kısa süre içinde kapsül yapışıklığı gelişir ve ağrılar giderek artar, aynı zamanda hareketler giderek kısıtlanır ve sonuçta donmuş omuz denilen durum ortaya çıkar. Bunu önlemek için omuz hareketlerinin arttırılmasına çalışılmalıdır.

Ameliyat olmayı kabul eden hastalara yırtılmış olan kasların yerine dikilmesi işlemi uygulanır. Bu işlem açık olarak yapılabildiği gibi artroskopik olarak kapalı da yapılabilmektedir. Artroskopik yöntemde hastanın ameliyat sonrası ağrı yakınmaları daha az olmakta ve iyileşme süresi daha kısalmaktadır. Artroskopik olarak onarımın yapılabilmesi için kasların çok geriye kaçmamış olması gerekir (kronik durumda kaslar geriye kaçar), yine olayın üzerinden çok zaman geçmemiş olması onarımı kolaylaştırır. Zaman geçtikçe kaslarda yağlanma artar ve onarım yapılsa bile yırtık tekrarlayabilir ya da kaslar fonksiyonlarını doğru bir şekilde yerine getiremezler.

Cerrahi olarak onarım yapıldıktan sonra ameliyat sonrası rehabilitasyona başlanır, yaklaşık 6 hafta kol askısı kullanılır, kol askısı günde 3-4 kez çıkarılarak belli egzersizler yapılır. Yaklaşık üç ayda omuz hareketleri normale getirilmeye çalışılır, spora dönüş ise sekiz aydan sonra mümkün olabilmektedir.

Artroskopik Rotator Kılıf Onarımının Komplikasyonları

Artroskopik yöntemle yapılan onarımın komplikasyonları daha çok cerrahi tekniğe ve onarılan kasların iyileşme potansiyeline bağlıdır. En sık karşılaşılan komplikasyonlar, yırtığın iyileşmemesi ya da kısa süre sonra tekrar hastanın ağrılarının başlamasıdır. Bu durumları önlemek için cerrah gereken önlemleri alır ve uygun teknikle onarımı yapar, ancak olay kronik ise (yırtık uzun zaman önce olmuşsa) kasların iyileşme potansiyeli giderek azalır. Diğer olası komplikasyon ise ameliyat sonrası omuzda hareket kısıtlılığıdır. Bu komplikasyonu önlemek için uygun rehabilitasyon programına ameliyat sonrası dönemde hemen başlanmalı ve hastalar yakından izlenmelidir.